* ( 1389 - تولد آقا ضياء الدّين عراقى ، ره ) * وى فرزند ملا محمد كزازى است كه پدرش ملا محمد از علماء ناحيهء عراق ايران و به ملا محمد كبير معروف بوده و در « المآثر و الآثار : 165 س 2 » وى را در عنوانى مخصوص ترجمه نموده و فرمايد : « ساكن سلطان‌آباد و از نبهاء فقهاء است و بكثرت حفظ و حسن تقرير وحدت نظر و جودت قريحه ميان أقران امتياز دارد » انتهى . و بطورىكه در « نقباء البشر » در اول عنوان صاحب ترجمه نوشته وى از مجازين حاج سيد شفيع جاپلقى بوده و بعد از سال 1300 وفات نموده ، انتهى . و آقا ضياء الدّين خود از اعاظم علماء محققين و افاضل فقها و اصوليين در نجف اشرف بود ، و شرح احوالش در « احسن الوديعه 1 : 109 » و بهتر و مفصل‌تر از آن در « نقباء البشر : 956 ش 1449 » نوشته ، و از اين اخير چنان برآيد كه وى در اين سال متولد شده . و در پاورقى نوشته كه نام او على بوده ليكن مطلقا بدان معروف نشده ، انتهى . و به‌هرحال ، از اين دو مأخذ و بعضى از مواضع ديگر - از آن جمله كتاب « كرج‌نامه : 283 » كه آنجا تولدش را در 1287 نوشته « 1 » - چنين برآيد كه وى در نزد پدر خود درس

--> ( 1 ) تاريخ ولادت مرحوم آقا ضيا را در « نقبا » در دو موضع بأرقام هندى ( 1278 ) نوشته ، و چنين است در « معجم رجال الفكر و الادب فى النجف : 309 » ، راقم اين سطور نيز سابقا در « زندگانى آية اللّه چهارسوقى : 106 » به همين قسم ( 1278 ) نوشته و مأخذ آن را بخاطر ندارم ، لكن علاوه بر « كرج‌نامه » مذكور در متن ، علامه فقيد حاج سيد محمد هاشمى ( 1332 - 1397 ) در مقدمهء « روائع الامالى » گويد : « ولد طاب ثراه فى مدينة اراك سنة 1287 » ، و سپس مدت عمر آن مرحوم را صريحا 74 سال ( اربع و سبعين سنة ) نوشته كه -